گلستان و مازندران، مقصد بعدی سفر استانی هیأت اساتید و مدیران شورای عالی قرآن

به گزارش حوزه ارتباطات شورای عالی قرآن، محمدتقی میرزاجانی گفت: به دنبال سفرهای استانی شورای عالی قرآن، هیات اساتید و مدیران شورای عالی قرآن از 26 آذر لغایت 1 دی ماه 1391 به شهرهای گرگان و ساری سفر خواهند کرد. وی ادامه داد: این هیأت تاکنون به 19 استان کشور سفر نموده‌اند که سفر به مابقی استان‌ها نیز در دستور کار قرار دارد. میرزاجانی در مورد هدف از این سفرها گفت: شناسایی و ارتقای قاریان ممتاز استان‌ها، ضبط تلاوت‌های تصویری از قاریان برگزیده جهت پخش از صدا و سیمای استان‌ها و تقویت ارتباطات شورای عالی قرآن با جامعه قرآنی و صدا و سیمای مرکز استان‌ها از جمله اهدافی است که در این سفرها دنبال می‌شود. وی اذعان کرد: هیأت اعزامی شورای عالی قرآن 26 تا 28 آذر ماه سال جاری در گرگان و پس از آن تا یکم دی ماه در سالی حضور می‌یابند که صدا و سیمای مراکز این دو استان میزبان این برنامه هستند. رئیس حوزه ارتباطات شورای عالی قرآن، اعضای این هیأت را پنج نفر اعلام کرد و ادامه داد: آقایان حجت الاسلام محمدرضا شهیدی‌پور، عباس امام‌جمعه، جهانبخش فرجی، سعید رحمانی و محمدتقی میرزاجانی اعضای این هیأت را تشکیل می‌دهند. لازم به ذکر است، گزارش سفر و تصاویر مربوط به آن پس از تاریخ فوق، بر روی سایت شورای عالی قرآن به نشانی www.scquran.ir قرار خواهد گرفت.

ورود اعضای هيئت استادان و مديران شورای عالی قرآن به ساری

اعضای هيئت استادان و مديران شورای عالی قرآن پس از پايان سفر به گرگان وارد ساری شدند.

محمدتقی ميرزاجانی، رئيس حوزه ارتباطات شورای عالی قرآن، در گفت‌وگو با خبرگزاری قرآنی ايران (ايكنا) با بيان اين خبر گفت: اعضای هيئت استادان و مديران شورای عالی قرآن كه در ادامه سفرهای استانی خود به گلستان سفر كرده بودند، پس از 2 روز حضور در شهر گرگان به استان مازندران سفر كرده و وارد ساری شدند.

وی در ادامه افزود: روز يكشنبه، 26 آذرماه، آموزش‌های تخصصی به قاريان ممتاز استان گلستان كه به اين برنامه دعوت شده بودند، داده شد و در روز دوشنبه، 27 آذرماه چندين قطعه تلاوت تصويری با حضور 14 نفر از قاريان منتخب برای پخش از شبكه همان استان ضبط شد.

رئيس حوزه ارتباطات شورای عالی قرآن اظهار كرد: اين هيئت پنج نفره در سومين روز از سفر خود در شهر ساری حضور يافته كه پيشبينی می‌شود با توجه به سطح قابل قبول قاريان استان مازندران، آموزش‌های تخصصی و انتخاب قاريان برتر جهت ضبط تلاوت‌های تصويری دو روز طول زمان نياز دارد.

ميرزاجانی تصريح كرد: پايان اين سفر روز جمعه يكم دی‌ماه سال جاری است و مقرر شد در حاشيه اين سفر، اعضای هيئت اعزامی در برنامه انس با قرآن كريم حضور يافته و با برخی از مسئولان استانی نيز ديدار داشته باشند.

يادآور می‌شود، حجت‌الاسلام و المسلمين محمدرضا شهيدی‌پور، عباس اما‌م‌جمعه، جهانبخش فرجی، سعيد رحمانی و محمدتقی ميرزاجانی به عنوان سرپرست گروه اعضای اين هيئت را تشكيل می‌دهند.

مطالبی در خصوص مسئله تنظیم نغمه

تنظیم لحن یکی از فنونی است که قاری مبتدی و تازه کار و قاری مشرِف به فن را از یکدیگر جدا می سازد. برای تنظیم لحن شناخت چند مسئله ضروری است: الف): عدم تصمیم گیری برای ایجاد کارهای جدید صوتی و لحنی در وسط اجرای لحن. ب): شناخت جای وقف و اینکه بدانیم تا کجا باید بخوانیم. در بعضی موارد برای اینکه نمی توانیم جای وقف را پیدا کنیم آنقدر می خوانیم که دیگر نمی توانیم لحن را تنظیم کنیم که این مسئله اشتباه است. ج): شناخت و اشراف کامل به لحن مورد نظر. د): عدم فانتزی قرائت کردن. منظور این است که در انتهای لحن از اجرای کارهای متداول امروزی که تنظیم لحن را دشوار می کند بپرهیزیم. این کارها بیشتر حالت فانتزی دارد و وجود چند مورد حالت نمک قرائت را دارد ولی کلاً حُسن محسوب نمی شود. قرائت باید اصیل باشد. قرائت، بدون توجه به اصالت، جذاب و زیبا نخواهد شد.

مبحث وقف در قرائت

وقف به معنای ایستادن می باشد. قاری قرآن این توانایی را ندارد که در یک نفس یک مطلبی را قرائت کند. لذا برای تجدید نفس باید در جاهایی بایستد. جاهایی را که قاری می ایستد را موقوفه می گویند. تعریف وقف در تجوید قرآن کریم به این شرح است: قطع صدا و قطع نفس و به دنبال آن تجدید نفس و ادامه قرائت. در فن قرائت قرآن کریم با دو نوع وقف مواجه می شویم:

الف): وقوف تفسیری و مفهومی.

وقوف مفهمومی آن وقوفی هستند که علامات وقف دارند. این علامات وقف در قرآن های مختلف وارد شده است. بعضی از وقوف مفهومی علامت ندارند که چهار نوع هستند. وقف کافی، وقف تام، وقف قبیح، وقف حسن. برای شناخت این وقوف باید با معانی و لغات آشنا باشیم.

ب): وقوف تجویدی.

وقوف تجویدی ۶ نوع می باشد که ۳ نوع آن عملاً اجرا نمی شود و ضرورتی هم در اجرای آن وجود ندارد یعنی شناخت و عدم شناخت آن یکی است. در جلسه ی آینده به سه بخش دوم اشاره ای خواهم داشت.

الف): وقف ابدال.

ابدال به معنای تبدیل شدن می باشد. اگر آخرین حرف کلمه تاء گرد (ة) باشد تبدیل به هاء خواهد شد. مانند القارعة که هنگام وقف خوانده می شود القارعه. اگر آخرین حرف حرکت تنوین فتحه داشته باشد در هنگام وقف این حرکت تبدیل به الف خواهد شد. مانند احقاباً که خوانده می شود احقابا.

ب): وقف اسکان.

اسکان به معنای ساکن کردن می باشد. اگر آخرین حرف کلمه ای حرکات کوتاه و حرکات تنوین ضمه و کسره داشته باشد هنگام وقف تبدیل به ساکن خواهد شد. برای مثال: تعلمونَ ، تعلمون – کثیرٍ ، کثیر –  حقٌّ ، حقّ.

ج): وقف بدون تغییر.

همانطور که از اسم این وقف پیداست منظور این است که اگر آخرین حرف کلمه ای حرکات کشیده باشد هنگام وقف بدون هیچگونه تغییری به همان صورت باقی خواهد ماند. مانند: تسرفوا ، تسرفوا – کُلوا ، کلوا.

نکته ای در خصوص تلفظ حرف طاء

در حرف (ت) تار صوتی نمی لرزد، سکوت دارد و هوای خالی بیرون می آید؛ اما در حرف (د) تار صوتی می لرزد و صوت تار صوتی از بسط بیرون می آید . در حرف (ط)، باید (ت) را تفخیم دهیم ودرحلق پر کنیم. در این حرف جهر ایجاد می شود؛ ضمن اینکه باید بوی (ت) هم بیاید. در واقع (ط) همان (ت) مفخم است؛ (ط) از (ت) مفخم درست شده است نه از (د).

مکانیزم تولید حرف (ت)

مکانیزم تولید حرف (ت): برای ادای این حرف، هوا بیرون می آید و سر زبان به نطع می چسبد و هوا پشت زبان حبس می شود. (برای ادای این ۳ حرف همه ی زبان با دندان های بالا، کاملا راه دهان را می بندند.) هوا می خواهد از خیشوم بیاید اما نرم کام آن راهم بسته است. بنابراین هوای حبس شده انسداد ایجاد می کند و از هر جایی که بسط آزاد شود (نوک زبان) فشار هوا بیرون می زند. این ۳ حرف از یک جا تولید می شوند اما در صفات با هم متفاوتند.

مراحل و مراتب لحنی در تلاوت قرآن به چند مرحله است:

مراحل و مراتب لحنی در تلاوت قرآن به چند مرحله است:

الف): تقلید – یا مطلق (تبعیت بی چون و چرا) است یا نسبی (اجرای ردیف در جایی که قاری مرجع آن را اجرا نکرده است).

ب): تألیف – جمع آوری و گردآوری طرح ها و مدل های لحنی.

ج): تدوین (تلحین) – ارائه طریق و مشرع جدید و کم نظیر لحنی بر پایه تألیفات.

سه فایده مهم تقلید

الف): فراگیری فرم قفلات لحنی یکی از اهداف تقلید می باشد.

ب): فراگیری نوع تحریرها یکی از دیگر از اهداف تقلید می باشد.

ج): در تقلید، مقلد با تنظیم ملودی و مفهوم تنظیم لحنی آشنا می شود.

طرق اوج گیری در تلاوت (بسیار مهم)

یکی از مراحل بسیار مهم تلاوت قرآن به روش تحقیق، وجود اوج در تلاوت می باشد. اینکه در چه زمانی باید در تلاوت اوج ایجاد کرد خود دارای توضیحات و نکات مربوطه می باشد. اما در تلاوت به چند روش می توان به اوج صدا منتقل شد. البته روش های زیر به شرط تولید صحیح صدا و ردیف استاندارد لحنی می باشد:

۱ – اوج گیری از طریق اکتاو مقام بیات – روش اساتید محمود رمضان – محمد رفعت – محمد عمران

۲ – اوج گیری از طریق اکتاو مقام راست یا استفاده از درجه ۷ مقام بیات – روش استاد شحات محمد انور

۳ – اوج گیری از طریق درجه ۴ مقام بیات و ورود به مقام راست – روش استاد محمد صدیق منشاوی

۴ – استفاده از درجه ۴ مقام بیات با استفاده از خود مقام بیات – روش اساتید عبدالباسط – محمد محمود طبلاوی

۵ – استفاده از نغمه نوروز راست و ورود به مقام بیات (شروع از راست و ورود به اکتاو بیات)

۶ – استفاده از اکتاو مقام بیات و ورود به راست (شیوه مسابقه ای) – در واقع همان شیوه استاد منشاوی می باشد

۷ – استفاده از مقام شوری و ورود به مقام حجاز – در این روش باید مقام شوری در قسمت توسط مقام بیات اجرا شود تا مقام حجاز در درجه مناسب صوتی قرار گیرد

 

اما در یک دسته بندی کلی تر روش های اوج گیری در تلاوت به چهار روش زیر می باشد:

۱ – استفاده از درجه ۴ با استفاده از مقام راست – شیوه استاد منشاوی

۲ – استفاده از درجه ۴ با استفاده از بیات – روش اساتید عبدالباسط و طبلاوی

۳ – استفاده از درجه ۷ با استفاده از مقام راست – روش استاد شحات

۴ – استفاده از درجه ۸ با استفاده از مقام بیات – روش اساتید محمد عمران – محمد رفعت – محمود رمضان

حضور هیئت شورای عالی قرآن در مسابقات استانی خراسان شمالی

گروه فعاليت‏‌های قرآنی: هيئت استادان و مديران شورای عالی قرآن در مسابقات قرآنی استان خراسان شمالی حضور يافتند.

به گزارش خبرگزاری قرآنی ايران (ايكنا)، هيئت استادان و مديران شورای عالی قرآن در اولين روز حضور خود در استان خراسان شمالی، در محل امامزاده سيدعباس بن موسی بن جعفر(ع) حضور پيدا كرده و ضمن زيارت اين بقعه متبركه از نزديك شاهد برگزاری مسابقات استانی قرآن كريم سازمان اوقاف و امور خيريه قرار گرفتند.

بنابر اين گزارش، در ادامه اين سفر بنابر دعوت مديركل سازمان اوقاف و امور خيريه استان خراسان شمالی، اين هيئت پس از نماز مغرب و عشا در مراسم اختتاميه اين دوره از مسابقات در شهر بجنورد حاضر شدند.

اين هيئت تاكنون به ۱۸ استان كشور سفر كرده‌اند و در اين راستا سفر به مقصد همه استان‌های كشور در دستور كار اين شورا قرار دارد.

هدف از اين سفرها شناسايی و ارتقای قاريان ممتاز استان‌ها، ضبط تلاوت‌های تصويری از قاريان برگزيده جهت پخش از صدا و سيمای استان‌ها و تقويت ارتباطات شورای عالی قرآن با جامعه قرآنی و صدا و سيمای مركز استان‌ها است.

هيئت اعزامی شورای عالی قرآن روزهای ۲۰ تا ۲۲ آبان‌ماه در شهر بجنورد، مركز استان خراسان شمالی حضور دارند و صدا و سيمای مركز خراسان شمالی ميزبان اين برنامه است.

يادآور می‌شود، به دنبال سفرهای استانی شورای عالی قرآن، هيئت استادان و مديران شورای عالی قرآن در نوزدهمين سفر خود به بجنورد سفر كرده‌‎اند، آقايان حجت‌الاسلام و المسلمين محمدرضا شهيدی‌پور، علی‌اكبر ملكلشاهی، جهانبخش فرجی، سعيد رحمانی و محمدتقی ميرزاجانی اعضای اين هيئت را تشكيل می‌دهند.