مراقبت از حنجره بر اساس تجربه جهانبخش فرجی 1 (با توجه به بیانات و سؤالات عزیزان در کارگاه ها)

بنام خدا

یکی از مهم ترین کارها برای یک قاری قرآن سکوت و کم حرف زدن است. بعضی از دوستان به قاریان پیشنهاد میدهند که برای برداشتن فشار از حنجره و برطرف کردن گرفتگی و خستگی صدا ، زمزمه کنند یا حرف جیم یا راء را آرام تکرار کنند که به نظر حقیر این اعمال سبب تحریک بیشتر تارهای صوتی شده و بهبود آنها را به تاخیر می اندازد. معلمین عزیز بخاطر تکلم زیاد اغلب، دچار افت در صدای تلاوت میشوند که باید در ارائه درس از وسائل کمک آموزشی استفاده نموده و تا جایی که ممکن است از صحبت زیاد آنهم با صدای بلند بپرهیزند، و بعد از تدریس به صدا استراحت دهند.

در حالت سرما خوردگی بهتر است تلاوت نداشته باشیم و در اینحالت  حنجره را با نوشیدن آب ولرم و گرفتن بخور آب خالص مرطوب نگهداریم. همانند مصریها شالی در دسترس داشته باشیم تا بعد از هر برنامه حنجره را با آن بپوشانیم بخصوص در فصل سرما یا در جاهایی که کولر روشن است. مکانهای بسیار سرد و خشک و دود آلود، مناسب تلاوت نبوده و باعث آسیب به حنجره میشوند.

خوردن مخلوط یک لیوان شیر ولرم با یک قاشق کوچک عسل بعد از برنامه تلاوت برای تسکین حنجره و رفع فشار بسیار مفید است.

غذاهای سرخ‌کردنی،ترشیجات،نوشابه های گازدار ، چای و قهوه ، شکلات و مواد دارای کافئین، خوردنیها و نوشیدنیهای ممنوع هستند. موادی مثل چای که دارای کافئین هستند باعث خشکی گلو و در نتیجه تارهای صوتی میشوند. بهترین نوشیدنی آب است آنهم نه آب سرد بلکه آب با دمای معمولی یا ولرم. البته آب باید قبل از خوردن غذا استفاده شود. از خوردن آب حین تلاوت خودداری فرموده و از 1 ساعت قبل از تلاوت آب ننوشید.

خوردن سوپ های بدون ادویه یکی از بهترین غذاها برای برطرف کردن فشار بر حنجره آنهم بعد از اجراهای طولانی است.

قبل از برنامه تلاوت، از خوابیدن اجتناب نمایید، خواب باعث ضخیم کردن تارها میشود. برای تلاوت حداقل دو ساعت باید از خواب گذشته باشد.

هر نوع محرکی مثل سیگار ، برای حنجره و تارهای صوتی مضر است.

صاف کردن صدا به هر شکلی ممنوع است. علت این عمل اغلب، خشکی گلو و حنجره و وجود خلط در این فضا در اثر استرس است.

غرغره کردن آب مخلوط با نمک ممنوع است. نمک باعث تحریک بیشتر تارها و همچنین خشکی آنها میشود.

خوردن هلو و سیب بسیار برای تقویت و آرامش تارها مفید است.

خوردن لعاب مخلوط دانه به و چهار دانه در آب جوش بسیار عالیست. البته بعد از ولرم شدن آن.

مراقبت غذایی و کم خوری از مهمترین پرهیزها برای یک قاری است. گازهای برگشتی معده ،ناشی از پرخوری و بد خوری یکی از مهم ترین عوامل ایجاد خلط و ناکوکی و قفل شدن تارهاست.

طب سنتی بهترین دستورهای خوردن صحیح ، خاصیت غذاها و نساختن بعضی از آنها باهم یا سازگاری چند غذا با هم و یا غذاهای مناسب طبع های مختلف بحث های جامعی ارائه نموده است.

و در پایان باید عرض کنم که عصبانیت، هیجان، استرس و داد و فریادهای ناشی از آنها، برای حنجره بسیار مضر هستند. نشستن زیاد پشت کامپیوتر و انجام کارهای فکری و جسمانی طولانی هم برای حنجره مفید نیست. عوارض خطرناک دادهای ناشی از عصبانیت بر حنجره را شاید تا سالها نتوان جبران و ترمیم نمود.

تنفس صحیح دیافراگمی و ورزش مرتب و مناسب از بهترین راههای تقویت حنجره و عضلات درگیر در امر تلاوت است.

 با احترام جهانبخش فرجی مهر 92

منتظر سوالات شما هستم

پاسخ جهانبخش فرجی به پرسش جناب آقای محسن مجیدی مدیر وبلاگ منغومه

سلام:

۱٫تکنیک لگاتو در تلاوت قرآن چیست؟
۲٫ ” کرشندو ” ” ” ؟
۳٫ ” دکرشندو ” ” ” ؟

ممنون میشم اگه استاد جواب بنده را بدهند…

با تشکر محسن مجیدی

 

سلام جناب مجیدی عزیز
ضمن تبریک به حضرتعالی برای بلاگ بسیار مفید و آموزنده تان باید عرض کنم؛
این تعاریف در موسیقی و ساز، کاربرد داشته و بجای آنها میتوان اصطلاحات کاربردی مربوط به هنر تلاوت را بکار برد.
مثلاً اصطلاح لگاتو بیشتر در زدن ساز معنا دارد و به معنای پیوستگی بین نتهاست.
ویا کرشندو هم مربوط است به ایجاد شدت در نت و برعکس دکرشندو یعنی ضعیف زدن نت.

بکارگیری اصطلاحات غربی در فرهنگ غنی هنر تلاوت بنظر حقیر مناسب نیست، حتی اگر به نظر خودمان مصداقی داشته باشیم.
با احترام فرجی
خیلی ممنون که مرا راهنمایی کردید.
از فرمایشات شما نهایت سپاس و قدر دانی را دارم.
درضمن اگر انتقادی  یا پیشنهادی نسبت به وبلاگ بنده دارید ممنون میشم اگر دیدگاهتان را بفرستید.
التماس دعا مجیدی

كارگاه تخصصي تجويد قرآن در بروجرد برگزار شد

به گزارش ايرنا به نقل از روابط عمومي اداره فرهنگ و ارشاد اسلامي بروجرد، كارگاه تخصصي قرآن كريم با حضور جهانبخش فرجي از اساتيد و قاري ممتاز بين المللي برگزار مي شود.
در اين كارگاه بيش از ۳۰ نفر از قاريان و شركت كنندگان در مسايقات قرآني اوقاف و امور خيريه در دو گروه بانوان و آقايان شركت خواهند داشت.
در اين كارگاه آموزشي ضمن انتقال تجربيات، قاريان شركت‌كننده با تلاوت آيات قرآن در محضر استاد جهانبخش فرجي با نقاط قوت و ضعف تلاوت خود آشنا مي‌شوند.
هدف از برپايي اين دوره آموزشي كه از سوي مؤسسه قرآني وحي و انجمن قرآن و عترت اداره فرهنگ و ارشاد اسلامي شهرستان بروجرد برگزار مي شود، امادگي قاريان براي شركت در مسابقات استاني و كشوري عنوان شده است.
مسابقات مرحله استاني سي و ششمين دوره مسابقات سراسري قرآن ‌كريم اوقاف و امور خيريه لرستان همزمان با دهه ولايت ۱۵ تا ۳۰ مهرماه در لرستان برگزار مي‌شود.

آیا خواندن قرآن بدون فهم آیات فایده دارد؟

آیا خواندن قرآن بدون فهم آیات فایده دارد؟

قرآن کریم > فعالیت‌ها- همشهری آنلاین:
آیت‌الله عبدالله جوادی‌آملی در پاسخ به سوالی آثار معنوی تلاوت قرآن و انس با کلام الهی را بیان کرد.

به گزارش گروه دریافت خبر خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا)، به نقل از حوزه‌نیوز متن سوال و پاسخ این مرجع تقلید به آن به شرح زیر است:

آیا تلاوت قرآن در صورتی که انسان معنای آیات را نفهمد اثر و فایده‌ای دارد؟

اگر اهمیت و فضیلت تلاوت قرآن برای ما روشن شود و بدانیم که قرآن تکلم و سخن گفتن خداوند با ما ‏است، و با طهارت باطن و اُنس با قرآن لذت تلاوت را بچشیم، هیچ گاه حاضر نمی‌شویم بین خود و قرآن ‏فاصله بیندازیم و هرگز از فیض عظیم آن، حداقل با تلاوت 50 آیهٔ در شبانه‌روز، محروم نمی‌گردیم.‏

خدای سبحان رسول الله (صلّی‌الله‌علیه‌وآله) را مستقیماً تحت ولایت خود معرفی کرده، می‌فرماید: «إنّ ‏ولیّی الله الّذی نزّل الکتاب و هو یتولّی الصّالحین»(1) این آیهٔ کریمه حاوی چند مطلب است: اول آن ‏که می‌فرماید خدا ولی رسول الله است «ان ولیّی الله» دوم آن که همان خدایی ولی رسول الله است که ‏قرآن را نازل فرموده «الّذی نزل الکتاب» و سوم آن که خداوند متولّی صالحین است «و هو یتولّی الصالحین».

‏با توجه به این سه نکته می‌فهمیم راه این که خدا ولی انسان باشد، آن است که انسان، صالح بشود و تا ‏صالح نگردد تحت ولایت الله نخواهد بود و خدا هم تولی او را نخواهد پذیرفت و بهترین راه صلاح هم اُنس با ‏قرآن است.

این جمله که می‌فرماید ولی رسول الله (صلّی‌الله‌علیه‌وآله)، خدایی است که قرآن را نازل کرده از ‏باب تعلیق حکم بر وصف می‌باشد که مشعر به علیّت است؛ یعنی اگر کسی به قرآن عمل کند صالح ‏می‌شود و اگر خداوند بخواهد ولی کسی بشود، از راه قرآن، ولایت و تدبیر او را اعمال می‌کند.‏

به همین دلیل می‌فرماید: «فاقرءوا ما تیسّر من القرآن»(2) آن مقداری که برای شما میسّر است ‏قرآن تلاوت کنید و با این کتاب الهی مأنوس باشید. حتّی اگر معنای بعضی از آیات و سور برای شما روشن ‏نشد، نگویید خواندن بدون ادراک چه اثری دارد.

چون قرآن، کلام آدمی نیست که اگر کسی معنایش را نداند ‏خواندنش بی‌ثمر باشد؛ بلکه نوری الهی است که خواندن آن به تنهایی عبادت است گرچه به معنایش ‏آگاهی نداشته باشد.‏

پی نوشت:

‏(1) سورهٔ اعراف، آیهٔ 196.‏

‏(2) سورهٔ مزّمل، آیهٔ 20.‏ ‏(قرآن در قرآن، ص 239، 240.)‏

پرسش جناب مهدی فتحی پور در مورد قرائت ایستاده و جواب جهانبخش فرجی

سلام استاد عزیز یک سوال داشتم؛

قرائت ایستاده همون طور که خودتون میدونید یکی از سخت ترین نوع تلاوتهاست و اکثر قاریا نفسشون در این حالت کم میاد  یا با مشکل مواجه میشن خواستم بدونم  تاکتیک شما برای تلاوت بدون دردسر ایستاده چیه؟ممنونارادتمند شما مهدی فتحی پور

 

بنام خدا

بطور خلاصه عرض کنم که تلاوت نباید ایستاده انجام شود. یکی از مشکلات آن، همانگونه که فرمودید، کم شدن نفس است. مبانی تلاوت قرآن شامل  به ترتیل خواندن، استماع ، سکوت و تدبر است و با اجرای ایستاده آنهم در افتتاحیه خواندنهای با عجله ، تناسبی ندارد. هنر تلاوت قرآن هنری الهی ، خاص و دارای طمأنینه است و با نشستن چهارزانو  پشت رحل قرآن و حفظ شأن وحیانی قرآن در جلسات انس با قرآن، باید صورت پذیرد.

اما در مورد ازدیاد نفس برای این حالت، باید عرض کنم که تنها راه، قوی تر نمودن دیافراگم از طریق درست انجام دادن تمرین ساده تنفسی حقیر هست.

هر چند تمرینهای ایستاده خاص خوانندگان هم وجود دارد ولی برای تلاوت نشسته و ایستاده ، کارساز نیستند. همانگونه که قبلاً عرض شد، تنفس دیافراگمی و نشستن چهارزانو از ارکان اصلی هنر تلاوت است.

دانلود جلسه سوم دوره آموزشی

بنام خدا

لینک جلسه سوم :

برای دریافت مطلب بر روی آدرس زیر کلیک کرده و در صفحه دانلود رمزی را که از طریق ایمیل برای شما ارسال کردیم در کادر جلوی کلمه عبور وارد نمایید .

لینک دریافت مطلب :

http://s4.picofile.com/file/7857000642/%D8%AC%D9%84%D8%B3%D9%87_%D8%B3%D9%88%D9%85_%D8%AF%D9%88%D8%B1%D9%87_%D8%A2%D9%85%D9%88%D8%B2%D8%B4%DB%8C_1_.pdf.html

 

 

پرسش برادر گرامی جناب سعید قاضی و جواب جناب استاد فرجی

استاد عزیز و ارجمند سلام
سوالی از محضرتان داشتم امیدوارم که در صورت صلاحدید بازهم این حقیر را مستفیض بفرمایید.
در سبک و سیاق تلاوتهای استاد منشاوی اینطور به نظر می رسد که استاد منشاوی در ابتداپس از تلاوت چند قطعه در مقام بیات ، با ورود به مقام رست اوج گیری کرده و پس از مقام رست دومرتبه به مقام بیات منتقل شده و دو مرتبه اقدام به اوجگیری می نماید.خواهشمندم در این زمینه توضیحاتی را عنایت فرمایید.در صورت امکان اگر به استناد یکی از تلاوتهای اجرا شده این استاد توضیحات خود را ارائه فرمایید متشکر می شوم.
در پناه قرآن کریم و تحت توجهات حضرت ولی عصر(عج)موفق و موید باشید.
دوستار شما سعید قاضی

 

بنام خدا

حضور برادر عزیزم جناب قاضی

سلام علیکم

احتراما باید عرض کنم که استاد منشاوی یک باریتون خوان هستند با یک طنین زیبا و نادر که حقیر آن را طنین طلایی نام نهاده ام.

استاد از اساتید با گستره 2 اکتاو هستند.

معیار تلاوت ایشان بر اساس ردیف خاصی است که ایشان بعنوان یک نقشه راه اصلی در تمامی تلاوتها، آن را شناخته و بر اساس آن حرکت نموده و بر اساس معانی و حس موقعیت، ابداعات و تغییراتی را اعمال میفرمایند.

نکته مهم در این اسلوب و سبک این است که دو مقام محوری در تلاوتهای ایشان همانند بسیاری از قاریان و اساتید، وجود دارد که عبارتند از مقام بیات و مقام راست.

بنابراین استاد بصورت مدگردانی بین این دو مقام در بسیاری از دقایق تلاوت، اثرهای ماندگار خود را ارائه میدهند.

اما نکته بسیار خوبی که شما متوجه آن شده اید این است که در اجرای مقام بیات در درجات بالای صدا ، بطور معمول ایشان به نغمه بیات حسینی خاص خود میرسند و سپس به مقام راست میروند.

و برعکس هم وقتی که میخواهند در درجات بالای صدا به بیات برگردند با یک نغمه خاص خود در مقام راست به بیات حسینی رفته و آرام آرام به نغمه های بیات در درجات پایین صوتی منتقل میشوند.

با احترام جهانبخش فرجی

92/4/3

 

 

درخواست قاری ممتاز جناب آقای مهدی محمدزاده از تبریز

با سلام محضر استاد فرجی بزرگوار،

ضمن عرض تبریک اعیاد شعبانیه، قبولی حضرتعالی در مقطع دکترا  را نیز صمیمانه تبریک عرض می نمایم. .درخواست تقبل زحمت آنالیز یکی دیگر از تلاوتهای خودم را داشتم.پیشاپیش سپاس و تشکر ناقابل حقیر را پذیرا باشید. ارادتمند: مهدی محمدزاده از تبریز

 

بنام خدا

با سلام خدمت برادر عزیزم جناب محمدزاده

لطفا اگر امکان دارد قطعه بهتری از نظر کیفیت ضبط، ارسال فرمایید.

کیفیت نوار پایین است، منتظر کارهای معنوی و پر از احساس شما هستیم.

با احترام فرجی

92/4/3

پرسشهای جناب آقای علی اکبر پناهی و پاسخ استاد فرجی (2)

سلام استاد وقت حضرت عالی بخیر.

چند سوال داشتم که در صورت امکان پاسخ فرمایید

1.آیا تواشیح منافاتی با تلاوت حرفه ای دارد؟ یعنی یک قاری در عین حالی که قاری حرفه ایست میتواند در گروه های تواشیح شرکت کند چون من دیدم کسانی را که با رفتن به گروه های تواشیح مسیر تلاوت حرفه ای را کنار گذاشته اند.اگر از گروه های کشوری و بین المللی درخواست همکاری کردند چه پاسخی بدهیم مثبت یا منفی؟ لطفا توضیحات لازم را در این باره بفرمایید

2.آیا تمرین در افزایش پرده صوتی در هر صدایی متفاوته؟یعنی آیا بعضی از صداها ایجاب میکنه که از از سمت درجات صوتی بم افزایش پرده صوتی انجام بشه و در بعضی دیگر ایجاب میکنه که از سمت درجات صوتی بالا تمرین بشه؟ و یا از هر دو سمت امکان پذیره؟ با احترام وتشکر

 پاسخ جناب استاد به ایشان :

بنام خدا

سلام علیکم جناب پناهی عزیز

تواشیح منافاتی با تلاوت ندارد بلکه از باب شناخت صدا و امر صدا سازی، کمک کننده هم هست، اما با در نظر گرفتن نکات مهم ذیل :

1- تمرین تلاوت کم نشده و حتی بیشتر هم شود.

2- تنفس در تواشیح نقش آنچنان مهمی مثل تلاوت ندارد و میتوان از گروه کمک گرفت اما در تلاوت اینگونه نیست و ما حق نفس کشیدن حین تلاوت را نداریم، بعد از مدتی افراد گروه چون اغلب ایستاده اجرا داشته و نیازی به تنفس دیافراگمی خاص تلاوت ندارند، خود بخود تنفس دیافراگمی شان ضعیف شده و اگر تمرین تلاوت نداشته باشند، تلاوت برایشان مشکل میشود.

بهرحال میدانید که در گروه تواشیح بودن و موظف به همراهی کامل گروه بودن خودبخود این فضا را بوجود آورده و تمرین برای کارهای زیاد و جدید در فضای تواشیح اجازه پرداختن به تلاوت را کم میکند.

3- گاهی اوقات عزیزانی با استعداد هستند که متاسفانه  در مسابقات قرآن سرخورده شده و رها شده اند و این عزیزان با عضو شدن در یک گروه تواشیح میتوانند بخوبی بدرخشند و مطرح شوند، لذا بعد از مدتی از تلاوت فاصله گرفته و آن را جدی پیگیری نمیکنند.

4- گاهی اوقات هم رهبر گروه بدلیل نشناختن پتانسیل صدایی قاری، او را در دسته صدایی قرار میدهد که به صدا و خط تلاوت ایشان صدمه وارد میشود.

 

جواب پرسش دوم

افزایش گستره صوتی از هر دو طرف امکان پذیر است، اما همانگونه که همیشه عرض کرده ام استفاده هنرمندانه و صحیح از همه گستره صدایی مهم تر از بیشتر بودن گستره است.

با احترام جهانبخش فرجی

اول تیر 1392

 

پاسخ سؤالات جناب پناهی توسط جهانبخش فرجی (1)

بنام خدا

ضمن تشکر از جناب آقای پناهی، قبل از پاسخ دادن به پرسش ایشان تذکر مهمی در ارتباط با اشتباهات چاپی در متن جلسه دوم را خدمتتان عرض نموده و اعلام میداریم که تصحیح آنرا در سایت قرار خواهیم داد و خواهش داریم همه عزیزان به این اصلاحیه توجه فرمایند.

اما پاسخ سؤال 1:

این محدوده ها بر اساس استاندارد های قابل قبول در صدای انسان و بر مبنای تحقیقات فراوان ارائه شده و بعنوان یک اصل در تئوری موسیقی پذیرفته شده است.

همانگونه که ملاحظه میفرمایید در این تقسیم بندی گستره های اعلام شده زیر دو اکتاو است، از طرفی میدانیم که انسانهایی با صدای نادر هستند که گستره صدائیشان حدود 3 اکتاو هست و یا اینکه در هنر تلاوت، ما به اساتیدی برمیخوریم که گستره صدائیشان براحتی 2 اکتاو ونیم است، پس چگونه باید گستره این عزیزان را تحلیل نمود؟

در ارتباط با جواب این سؤال مهم باید عرض کنم که گستره صدا در این تعریف یعنی خواندن نت های این گستره بدون فشار، تکلف و سختی و اجرای مکرر و راحت آنهاست.

با چند مثال برای شما مطلب فوق را توضیح میدهم؛

شخصی از نت سُل 2 شروع به تلاوت نموده و در فرازهای اوج خودش ، به نت La4  هم اشاره میکند، خوب این شخص دارای چه گستره ای است؟

جواب: این شخص، هم دارای محدوده تنور هست و هم باریتون.

شخصی از نت می 2 شروع نموده و به نت می 4 هم اشاره میکند، این شخص دارای چه گستره ای است؟

جواب: این شخص دارای محدوده باس و باریتون هست.

بهمین ترتیب این موارد قابل تحلیل است.

در همین جا پاسخ پرسش دوم شما را در راستای مطالب فوق اینگونه عرض میکنم که گستره صدای شما از باس معمولی شروع و تا تنور چپ (بالاتر از محدوده تنور استاندارد) ادامه دارد البته اگر  نتها، در یک فاصله زمانی مشخص و بطور مکرر اجرا شده و بدون تکلف و فشار و ناکوکی باشند.

گاهی اوقات وقتی محدوده صدایی یک مرد وارد گستره صدای زنان میشود به اشتباه ، برای ایشان اصطلاح محدوده خانمها را بکار میبرند که اشتباه است.

صدای مردان و زنان از نظر حالتهای خاص و حجم صدا کاملاً قابل تشخیص است، لذا باید از اصطلاحات دیگری کمک بگیریم مثل اصطلاحی که حقیر بکار برده و محدوده تنور (بالاتر از محدوده تنور استاندارد مردان) شما را تنور چپ نامگذاری کردم، بنابراین اگر برای مثال بالاترین نت اشاره شما،  نت فا 5  بود میتوان اصطلاح تنور چپ چپ را برای صدای شما بکار برد و نباید از محدوده آلتو یا بم خانمها و متس سپرانو برای بیان حالتهای فوق استفاده نمود. البته اساتید موسیقی هم، از تنور یک برای تنور استاندارد و دو و سه برای تنورهای چپ و بسیار چپ(چپِ چپ) استفاده میکنند.

هرچند موارد نادر هم وجود دارد خصوصاً در عصر حاضر که متأسفانه صداهای مردانه در حال تغییر به سمت صداها و حالتهای زنانه است!!

حال با توجه به این توضیحات باید عرض شود که اگر در اثر تمرین، شما بتوانید به نت می 2 هم اشاره کنید شما دارای محدوده باس استاندارد هم هستید و اگر کسی باشد که به نتهای پایین تر از این نت هم اشاره کند، ایشان دارای باس زمخت هست.

این اصطلاح باس زمخت هم اصطلاحی است که بنده بکار میبرم و در کلاسهای موسیقی این اصطلاحات بنده یعنی باس معمولی، باس استاندارد و باس زمخت ممکن است به باس یک و دو و سه و یا نامهای دیگری نامگذاری شوند.

اما در جواب سؤال سومتان باید عرض کنم که پاسخ این پرسش قبلاً داده شده و در قسمت مربوطه موجود است اما بطور اختصار عرض میکنم اصطلاح صدای سری  و سینه ای از دو منظر قابل طرح است:

1-      از دیدگاه محدوده صدا؛ به صداهای گستره باس و باریتون صداهای راست کوک یا سینه ای اطلاق میشود و به صداهای در گستره تنور ، صداهای چپ کوک یا سری گفته میشود.

2-      از دیدگاه ماهیتی؛ صداهای سری صداهایی زیر، با تنوع تحریری کم  و سرد و غربی هستند و صداهای سینه ای صداهای با تنوع تحریری زیاد و گرم و شرقی.

اما پاسخ سؤال چهارم شما:

اطلاع داشتن از دستگاههای ایرانی، آوازها و گوشه های آنها بسیار مفید است. هرچند باید فراموش نکنیم که خط خواندن در موسیقی آوازی ایرانی با خط خواندن در تلاوت کمی متفاوت است.

در ارتباط با دو فراز شما باید عرض کنم که صدای بسیار جذابی دارید با حزن و تحریرهای اصیل.

فراز اولتان در گستره باریتون و فراز دومتان در گستره تنور اجرا شده است.

باید تلاوت کاملتان را داشته باشم تا انشاالله موارد را با تشریح خدمتتان عرض کنم.

با احترام جهانبخش فرجی

15 خرداد 1392

جناب علی اکبر پناهی:

سلام استاد خیلی ممنون که پاسخ فرمودین.متوجه شدم.با تشکر فراوان